EU4Innovation East ծրագիրը վերջերս կազմակերպել և աջակցել է կիբերանվտանգության վերաբերյալ մի շարք ռազմավարական ուսումնական այցեր Հայաստանի և Մոլդովայի պատվիրակությունների համար։ Այս այցերի հիմնական նպատակն էր ամրապնդել ազգային կիբերանվտանգության ոլորտը՝ եվրոպական թվային անվտանգության էկոհամակարգի հետ անմիջական փոխգործակցության միջոցով։ Հայկական պատվիրակության այցը սկսվեց Էստոնիայում, որտեղ նրանք ուսումնասիրեցին երկրի էլեկտրոնային կառավարման և անվտանգության հայտնի ենթակառուցվածքները։ Տեղեկատվական համակարգերի մարմնի (RIA), e-Estonia Briefing Centre-ի և Cyber Tech Cluster-ի հետ հանդիպումների ընթացքում մասնակիցները պատկերացում կազմեցին պետական-մասնավոր համագործակցության, ինչպես նաև Տալլինի տեխնոլոգիական համալսարանի (TalTech) թվային քրեագիտության փորձի վերաբերյալ։ Փարիզում ինչպես մոլդովական, այնպես էլ հայկական պատվիրակությունները այցելեցին Campus Cyber և հանդիպեցին առանցքային կառույցների ներկայացուցիչների, այդ թվում՝ Ֆրանսիայի տեղեկատվական համակարգերի անվտանգության ազգային գործակալության (ANSSI) և Cyber Booster ինկուբատորի հետ։ Այս փոխանակումների շնորհիվ հայկական պատվիրակությունը մանրամասն ծանոթացավ Ֆրանսիայի կիբերանվտանգության օրենսդրական դաշտին և նորարարական լաբորատորիաների կազմակերպական կառուցվածքին, մինչդեռ մոլդովական պատվիրակությունը ձեռք բերեց ինստիտուցիոնալ աջակցության շրջանակ՝ զարգացնելու իր նորաստեղծ Տեղեկատվական համակարգերի անվտանգության ազգային գործակալության գործառնական կարողությունները։
Այնուհետև պատվիրակությունները մասնակցեցին Լիլում կայացած Կիբերանվտանգության 18-րդ միջազգային ֆորումին (InCyber/FIC), որը եվրոպական խոշոր միջոցառում է՝ նվիրված թվային անվտանգության և վստահության թեմաներին։ Հայաստանի տեղեկատվական համակարգերի գործակալության գլխավոր տնօրենի տեղակալ Արման Խաչատուրյանը մասնակցեց պանելային քննարկմանը, որը վերաբերում էր եվրոպական էկոհամակարգային մոդելների կիրառմամբ կիբերդիմակայունության ամրապնդմանը։ Միևնույն ժամանակ Մոլդովայի տնտեսական զարգացման և թվայնացման նախարարության պետական քարտուղար Միշել Իլիևը մասնակցեց բարձր մակարդակի քննարկումների՝ Ֆրանսիայի, Շվեդիայի և Ուկրաինայի ներկայացուցիչների հետ։ Այս քննարկումներն անդրադարձան ամպային հաշվարկների և կիսահաղորդիչների ոլորտում առկա կարևորագույն տեխնոլոգիական կախվածություններին՝ ընդգծելով Մոլդովայի շարունակական ինտեգրումը եվրոպական ռազմավարական երկխոսություններին՝ թվային ենթակառուցվածքների և հավաքական անվտանգության շուրջ։
Այս նախաձեռնությունների շնորհիվ երկու երկրներն էլ առաջընթաց գրանցեցին իրենց ազգային կիբերանվտանգության ռազմավարական ծրագրերում։ Այցերը նպաստեցին պետական կառույցների, մասնավոր հատվածի և ակադեմիական շրջանակների միջև մասնագիտական կապերի հաստատմանը։ Հայաստանի դեպքում հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացած էր անվտանգ թվային տնտեսության համար անհրաժեշտ իրավական և ներդրումային դաշտերի վրա, իսկ Մոլդովայի դեպքում այցը հանգեցրեց կոնկրետ տեխնիկական համագործակցային համաձայնությունների, մասնավորապես՝ ենթակառուցվածքների ճարտարապետության վերաբերյալ։ Եվրոպական չափանիշներին համապատասխանեցման և երկկողմ գործընկերությունների զարգացման միջոցով EU4Innovation East ծրագիրը շարունակում է աջակցել Արևելյան գործընկերության տարածաշրջանում կայուն և արդիականացված կիբերանվտանգության կառավարման համակարգերի զարգացմանը։
«Կիբերանվտանգությունը պարզապես տեխնիկական մարտահրավեր չէ․ այն հիմնարար նախապայման է Արևելյան գործընկերության երկրներում թվային տնտեսության կայունության և աճի համար», — նշում է EU4Innovation East ծրագրի տնօրեն Ժուլիեն Շմիթը։ «Նպաստելով Էստոնիայի և Ֆրանսիայի հետ նման փոխանակումներին՝ մենք հնարավորություն ենք ընձեռում Հայաստանին ու Մոլդովային՝ օգուտ քաղելու եվրոպական կառավարման արդեն իսկ փորձարկված մոդելներից և տեխնիկական փորձից։ Մեր նպատակը գիտելիքի փոխանակումից անցնելն է դեպի դիմակայուն և փոխկապակցված կիբերէկոհամակարգի ձևավորմանը, որը կապահովի տարածաշրջանի թվային ապագան»։
